Znane od lat, dziś walczą o przetrwanie

Gdańskie targowiska od pokoleń były sercem lokalnego handlu – od legendarnego Zaspy po mniejsze, osiedlowe punkty, jak choćby targ przy ulicy Wita Stwosza. Mieszkańcy przyjeżdżali tu po świeże ryby z Bałtyku, sezonowe owoce i warzywa od okolicznych rolników, a także po niepowtarzalną atmosferę, której nie zastąpi żaden supermarket. Jednak w ostatnich latach obraz ten ulega gwałtownej zmianie. Coraz więcej stoisk pustoszeje, a handlowcy skarżą się na spadek liczby klientów, rosnące opłaty i konkurencję ze strony dyskontów oraz dostaw internetowych. Z danych Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni wynika, że od 2020 roku liczba stałych najemców na miejskich targowiskach spadła o blisko 15%. Co gorsza, młode pokolenie – przyzwyczajone do wygody zakupów online – coraz rzadziej zagląda w te miejsca. Czy targowiska w Trójmieście mają jeszcze szansę na odrodzenie?

Zmiany w zwyczajach zakupowych i nowe inicjatywy

Powody odpływu klientów są złożone. Z jednej strony to efekt pandemii, która przyspieszyła cyfryzację handlu i wyrobiła w konsumentach nawyk zamawiania jedzenia z dostawą. Z drugiej – zmiana stylu życia: mniej czasu, większa mobilność i preferencja dla szybkich, jednorazowych zakupów w sieciówkach. Jednak nie wszędzie jest tak źle. Przykładem może być targowisko na Przymorzu, które po modernizacji i wprowadzeniu stref gastronomicznych przyciąga nie tylko stałych bywalców, ale też turystów i młodsze osoby szukające lokalnych specjałów. Podobne inicjatywy pojawiają się w innych dzielnicach – od warsztatów kulinarnych po sezonowe festyny z produktami regionalnymi. Jak podaje portal https://krakowskieklimaty.pl, podobne problemy dotykają także innych miast w Polsce, gdzie targowiska próbują odnaleźć się w nowej rzeczywistości poprzez łączenie tradycji z nowoczesnymi formami promocji, takimi jak media społecznościowe czy aplikacje mobilne dla kupujących. W Gdańsku dodatkowym wyzwaniem jest starzejąca się grupa handlowców – wielu z nich nie ma następców, a młodzi rzadko decydują się na prowadzenie stoiska z owocami czy warzywami, obawiając się niestabilnych dochodów.

Przyszłość targowisk – czy jest nadzieja?

Eksperci wskazują, że kluczem do przetrwania może być dywersyfikacja oferty i stworzenie z targowisk miejsc spotkań, a nie tylko punktów sprzedaży. Wzorem są tu zachodnioeuropejskie rynki, jak targi w Barcelonie czy Amsterdamie, gdzie obok straganów z żywnością działają kawiarnie, stoiska z rękodziełem i przestrzenie do organizacji wydarzeń kulturalnych. W Gdańsku pierwsze próby już są: na targowisku w Górnym Wrzeszczu pojawiły się mobilne food trucki, a na Zaspie – warsztaty dla dzieci z pieczenia chleba. Ważne jest też wsparcie miasta – ulgi w opłatach dla nowych najemców, modernizacja infrastruktury (lepsze oświetlenie, toalety, parkingi) oraz promocja w lokalnych mediach. Bez tych działań tradycyjne targowiska mogą stać się reliktem przeszłości, a Gdańsk straci ważny element swojego krajobrazu społecznego. Czy mieszkańcy zdążą docenić ich wartość, zanim będzie za późno? Czas pokaże, ale jedno jest pewne: przyszłość targowisk zależy od wspólnego wysiłku handlowców, samorządu i nas samych – klientów, którzy decydują, gdzie robią zakupy.